Top 15 biểu tượng Tết cổ truyền tạo nên văn hóa Việt Nam

18-12-2019 15 2137 1 1 Báo lỗi

Tết Nguyên Đán là dịp lễ cổ truyền lớn nhất trong văn hóa của người Việt, cũng là lúc ta cảm nhận được rõ ràng nhất những nét đẹp thuần túy trong văn hóa dân gian. Mâm ngũ quả, bánh chưng, cây nêu... và rất nhiều những hình ảnh khác đã trở thành những hình ảnh không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về. Cùng đọc bài viết này để hiểu thêm về ý nghĩa của những biểu tượng này trong văn hóa dân gian nhé!

1 QuỲnh DiỆu

Mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả là liễn hoặc đĩa lớn gồm nhiều loại hoa trái khác nhau được sắp xếp kỳ công, đẹp mắt trên bàn thờ gia tiên mỗi gia đình trong dịp Tết. Sở dĩ gọi là “ngũ quả” vì mâm thường có ít nhất 5 loại hoa trái khác nhau, tượng trưng cho ngũ hành – 5 nhân tố hình thành nên trời đất.


Cách chọn quả, xếp mâm không bị gò ép theo quy tắc khắt khe nào. Tùy thuộc đặc trưng văn hóa của từng vùng miền người ta sẽ có cách chọn hoa trái khác nhau, và tất nhiên chúng sẽ mang ý nghĩa riêng, tượng trưng cho mong muốn của gia chủ trong năm mới.


Ở miền Bắc, mâm quả thường sẽ có chuối, cam, bưởi, thanh long đỏ tượng trưng cho may mắn, quất chùm, đu đủ tượng trưng cho sự sung túc, no đủ...Còn đối với miền Nam, mâm quả thường có mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung… ngụ ý năm mới “Cầu vừa đủ sài”, kiêng bày chuối, cam vì cho rằng tên các loại trái này mang ý nghĩa xấu: Chúi nhủi, cam chịu…

Mâm ngũ quả tượng trưng cho lòng thành kính với Tổ tiên, cũng là thể hiện mong ước của gia chủ trong năm mới
Mâm ngũ quả tượng trưng cho lòng thành kính với Tổ tiên, cũng là thể hiện mong ước của gia chủ trong năm mới

2 QuỲnh DiỆu

Bánh chưng, bánh dày

Theo quan niệm xa xưa, bánh chưng, bánh dày là biểu tượng của đất trời, là nét ẩm thực mang đặc trưng của văn hóa Việt trong mỗi dịp Tết đến xuân về. Nguyên liệu làm bánh chưng gồm gạo nếp ngon được ngâm kỹ, đãi sạch, cùng với đỗ xanh, thịt mỡ được gói chặt trong vài lớp lá dong, nấu kĩ nhiều giờ tạo nên một hương vị thơm ngon đặc biệt.


Bánh chưng xanh vuông vắn, bánh dày dẻo trắng là biểu tượng không thể thiếu trong dịp Tết cổ truyền, mang ý nghĩa sâu xa về vũ trụ nhân sinh, thể hiện lòng cảm tạ của người lao động với Tổ tiên, cũng là cầu cho năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Bánh chưng là hương vị cổ truyền không thể thiếu trong mâm cố ngày Tết
Bánh chưng là hương vị cổ truyền không thể thiếu trong mâm cố ngày Tết
3 QuỲnh DiỆu

Phong bao lì xì

Phong bao lì xì (Hồng bao) là tượng trưng cho sự may mắn. Những ngày đầu năm mới, người lớn thường lì xì, tặng trẻ nhỏ tiền để trong phong bao giấy màu đỏ với lời chúc chóng lớn, mạnh khỏe, ngoan ngoãn… Không chỉ riêng trẻ nhỏ, người ta cũng tặng hồng bao cho ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi trong nhà với ý nghĩa mừng tuổi mới, cầu chúc sức khỏe, an khang…


Tiền đặt trong hồng bao thường có mệnh giá lẻ để mong trong năm mới tài lộc sinh sôi.

"Hồng bao" mang ý nghĩa chúc năm mới may mắn, mạnh khỏe, tài lộc sinh sôi
4 QuỲnh DiỆu

Cây nêu

Cây nêu từ lâu đã trở thành một trong những biểu tượng thiêng liêng, thân thuộc của dân tộc trong dịp Tết. Cây nêu thường được dựng lên từ thân tre cao, dài. Tùy vào văn hóa của từng vùng, người ta sẽ treo lên đó những vật trang trí mang ý nghĩa khác nhau, có thể là chuông, bùa trừ tà, cá chép giấy, hoặc bình rượu, đèn lồng…


Người dân quan niệm rằng ánh sáng đèn lồng trong sẽ dẫn đường cho Tổ tiên về vui Tết với con cháu, còn chuông, bùa sẽ khiến cho ma quỷ khiếp sợ, không dám quấy nhiễu gia chủ.

Hình ảnh cây nêu rực rỡ sắc màu trong dịp Tết
Hình ảnh cây nêu rực rỡ sắc màu trong dịp Tết
5 QuỲnh DiỆu

Hoa Tết

Mùa xuân là mùa cỏ cây đâm chồi nảy lộc, vì vậy chẳng lạ khi dịp Tết đến xuân về, trong những ngày vui như thế, ai ai cũng muốn trang trí trong nhà đủ loại cây, hoa.


Hoa Tết nhiều vô kể với đủ loại: Lay ơn, vạn thọ, cúc, hồng… nhưng cây, hoa đặc trưng thì chỉ gói gọn trong 2 thứ: Đào hồng miền Bắc, mai vàng miền Nam. Người ta quan niệm màu hồng đào tượng trưng cho ấm cúng, may mắn, còn sắc vàng của mai thể hiện sự vinh hiển, cao sang. Bên cạnh đó, nhiều gia đình có thói quen chơi cây quất dịp Tết. Họ quan niệm rằng cây quất sum suê trái sẽ mang đến năm mới sung túc, đủ đầy.

Hoa đào hồng rực như món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân miền Bắc trong dịp Tết
Hoa đào hồng rực như món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân miền Bắc trong dịp Tết
6 QuỲnh DiỆu

Câu đối Tết

Ông bà ta vẫn có câu “Bánh chưng xanh, thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ”. Phong tục treo tranh, câu đối Tết bắt nguồn từ thú vui tao nhã của các nhà nho thời phong kiến trước đây.

Vừa là để trang hoàng nhà cửa, cũng một phần để thể hiện cái “tài” của mình. Dần dần thú vui này trở nên phổ biến, trở thành tập quán chung của người Việt trong dịp Tết. Tranh Tết khá đa dạng, thường là tranh dân gian như mâm ngũ quả, hoặc tranh Đông Hồ, cũng có thể là tranh chữ như Tâm, Phúc, Đức…


Người ta cũng có thói quen khai bút hoặc xin chữ từ các Ông đồ để lấy may mắn trong năm mới. Cùng với tranh treo, câu đối, hình ảnh Ông đồ “ Bày mực tàu, giấy đỏ…” cũng trở nên thân thuộc trong văn hóa nước ta.

Hình ảnh Ông đồ bên giấy đỏ, mực Tàu... dịp Tết
Hình ảnh Ông đồ bên giấy đỏ, mực Tàu... dịp Tết
7 QuỲnh DiỆu

Mứt Tết

Mứt Tết là thức quà không thể thiếu trên bàn nước mỗi gia đình trong dịp Tết. Mứt Tết có rất nhiều loại: Mứt dừa, mứt bí, mứt gừng, hạt sen, mứt me, mứt lạc… Ngày nay trên thị trường có thêm nhiều loại quà bánh Tết đa dạng vô cùng những món mứt truyền thống vẫn được ưa chuộng trong mọi gia đình, là thứ nhâm nhi với ly trà nóng, đi cùng những câu chuyện đầu năm.

Mứt truyền thống
Mứt truyền thống
8 QuỲnh DiỆu

Cá chép

Cá chép là biểu tượng truyền thống mang đậm nét văn hóa dân gian. Theo ông cha truyền lại, việc chuẩn bị Tết bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp, ngày cúng Ông Công, Ông Táo – những người trông coi việc bếp núc, ghi chép tất cả những việc tốt, xấu của gia chủ trong suốt một năm qua để báo cáo với Ngọc Hoàng. Cá chép là phương tiện đi lại của 3 Ông Đầu Rau. Vì vậy trong ngày 23, khi dâng lễ ngoài hoa quả, tiền vàng sẽ có thêm 3 con cá chép.

Phóng sinh cá chép cầu may đầu năm mới
Phóng sinh cá chép cầu may đầu năm mới
9 QuỲnh DiỆu

Muối

Đầu năm mới mọi người thường có thói quen mua muối về nhà với mong muốn năm mới may mắn,sung túc, tình cảm mặn mà. Dân gian có câu “ Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” ngụ ý khuyên nhủ trong năm mới chi tiêu tiết kiệm, hợp lí thì sẽ làm được nhiều việc lớn như xây mới, sửa nhà đón Tết.

" Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi"
10 Nguyễn Anh

Tranh tết

Tranh dùng để trang trí trên những bức tường rộng, đây là một món đồ giúp ngôi nhà của bạn thêm đẹp. Trước đây kinh tế còn nghèo nàn nên các gia đình thường lấy giấy báo để dán quanh tường gỗ, nhưng bây giờ thì có thể sử dụng những bức tranh được in rất đẹp.


Có nhiều thể loại tranh như: Trành Đông Hồ, tranh Hàng Trống, và nhiều chủ đề khác như thiên nhiên ngày tết.

Những bức tranh mang hơi thở mùa xuân
Những bức tranh mang hơi thở mùa xuân
Tranh thiên nhiên ngày Tết
Tranh thiên nhiên ngày Tết
11 Nguyễn Anh

Dưa hành muối

Trong mâm cỗ Tết, bên cạnh những món như canh măng, bánh chưng, thịt đông… thì không thể thiếu được món dưa muối. Dưa muối trong mâm cỗ tết thường là dưa kiệu và dưa hành.


Dưa hành là món ăn không thể thiếu cho những ngày tết, chống ngán cho những bữa cơm nhiều thịt. Dưa hành sẽ chín (chua dịu nhẹ, hết hăng) trong một khoảng thời gian tương đối dài tính từ khi bắt đầu muối. Tùy thuộc thời tiết, loại hành và phương thức muối dưa, dưa cần được làm trước tết cả tháng (với hành để nguyên không bóc bỏ bẹ già, chỉ dùng muối như gia vị chính) hoặc nửa tháng (với hành bóc vỏ), hay một tuần (với chút dấm, rượu trắng và đường gia thêm vào vại dưa để sản phẩm nhanh chua) để kịp bày lên mâm cỗ tết. Dưa ngon nhất khi củ hành có màu trắng nuột, độ chua vừa phải không bị hăng cay, ăn giòn và không bị ủng nẫu.

Dưa hành
thường được sử dụng như một đồ ăn kèm với bánh chưng hoặc với các loại thịt nhiều mỡ (thịt đông, thịt kho Tàu, thịt luộc) để chống ngấy trong những ngày tết. Những chất đạm, chất béo của mâm cao cỗ đầy ngày Tết được vị chua dịu, cay nhẹ của dưa hành chế hóa, vừa giúp gia tăng hương vị vừa giúp cơ thể tiêu hóa đồ ăn.

Với việc muối dưa bài bản và giữ gìn vệ sinh cẩn thận, vại dưa hành cũng có thể để rất lâu không hỏng dành ăn hàng tháng sau tết.
Dưa hành là món ăn không thể thiếu cho những ngày tết,
Dưa hành là món ăn không thể thiếu cho những ngày tết,
12 Nguyễn Anh

Mâm cỗ Tết

Tết là lúc để cả gia đình quây quần bên nhau bên mâm cỗ Tết, chúc cho nhau hạnh phúc an lành. Với người Việt Nam, những món ăn quen thuộc không thể không có trong mâm cỗ Tết đó là thịt gà luộc, nem rán, thịt đông bát canh măng nấu sương, bát canh miến. Ngày nay tuy có nhiều sự thay đổi như các gia đình có thể cho thêm các món ngon, lạ như thịt bò xào, sườn xào, hải sản vào mâm cỗ Tết nhưng những món ăn truyền thống trên vẫn là những món cần và phải có mỗi khi Tết đến xuân về.

Bữa cơm sum họp ngày Tết
Bữa cơm sum họp ngày Tết
13 Nguyễn Anh

Cây quất

Tết đến, cây quất thường được trang trí tại phòng khách. Cây quất Tết ngày càng có nhiều kiểu dáng cầu kỳ nhưng vẫn phải bảo đảm sự xum xuê, lá xanh tốt, quả vàng chi chít thể hiện sự trù phú, hứa hẹn năm mới được mùa, ăn nên làm ra, dồi dào sức sống.

Cây quất biểu tượng của sự đâm chồi nẩy lộc
Cây quất biểu tượng của sự đâm chồi nẩy lộc
14 Nguyễn Anh

Gạo mới

Gạo là một trong những sản vật không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của mỗi gia đình Việt và còn đặc biệt quan trọng trong dịp Tết cổ truyền. Người xưa tặng nhau gạo mới là chúc nhau một năm mới sung túc, đủ đầy. Tùy từng nơi, người dân quê thường đem dăm cân nếp hoặc gạo tám thơm mới gặt để bố mẹ thổi xôi, nấu cơm cúng năm mới. Con cái dâng những món quà này với mong muốn đền đáp công ơn của bậc sinh thành, để bố mẹ no đủ cả năm.

Gạo mới với mong ước no đủ cả năm
Gạo mới với mong ước no đủ cả năm
15 Nguyễn Anh

Gà trống

Sự oai phong, lẫm liệt của gà trống tượng trưng cho những đức tính cao đẹp của võ; khi kiếm được thức ăn luôn gọi bầy là biểu tượng cho nhân; ngày nào cũng gáy đúng giờ thể hiện cho tín. Khi tặng gà trống cho cha mẹ, người con muốn thể hiện sự kính trọng và khẳng định cha mẹ luôn là chỗ dựa vững chắc cho mình. Nhiều chàng rể, qua món quà này cũng muốn thể hiện mình là một người đứng đắn, anh chồng tốt, xứng đáng để con gái các cụ trao thân, gửi phận. Ngày nay, người ta không tặng nhau gà trống nữa nhưng tranh gà trống có lẽ là một sự thay thế hoàn hảo.

Gà trống tượng trưng cho những đức tính cao đẹp
Gà trống tượng trưng cho những đức tính cao đẹp




Khách quan đầy đủ chính xác

Là top 3 tiêu chí mà Toplist.vn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho cộng đồng

Công Ty cổ Phần Toplist
Địa chỉ: Tầng 3-4, Tòa nhà Việt Tower, số 01 Phố Thái Hà, Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội
Điện thoại: O369132468 - Mã số thuế: 0108747679
Giấy phép mạng xã hội số 370/GP-BTTTT do Bộ Thông tin Truyền thông cấp ngày 09/09/2019
Chính sách bảo mật / Điều khoản sử dụng